Doğal Bahçecilikte Gübre, Kompost Nedir? Nasıl Kullanmalı?

Kendi yiyeceğini yetiştirmenin en temel kuralı sıhhatli bir toprağa sahip olmaktır.

Sıhhatli toprak için de bolca mikrobunuz olmalı.

Yanlış anlamadınız mikroplar!

Bizi yıllarca mikrop=hastalık! diye kandırdıklarına bakmayın.

Batının müslüman=terörist! demelerine bundan pay biçin.

Eğer bol ve sıhhatli ürün almak istiyorsanız toprağınızdaki mikroskobik canlıları çoğaltmalısınız.

Ne kadar çok çeşitte canlı olursa o kadar iyi.

Bitkilerinizin bağışıklık sistemini bu bakteri ve mantarlarla güçlü kılarsınız.

Dolayısıyla sebzelerinize bit, böcek dadanmaz.

Eğer bir zararlı sizin bitkinizi sarmışsa bilin ki o bitki sağlıksızdır.

Allah’ın tabiat kanunu o bitkiyi öldürerek düzenin dengenin bozulmasını önler.

Mesela siz zorla o bitkiyi kimyasallarla hayatta tutsanız o bitkinin ürününü yiyecektiniz.

Peki o yediğinizin size ne faydası olacaktı?

Faydayı bırakın belki size zararı olacaktı.

O bakımdan tabiatın doğal dengesinde yetişen yetişsin. Kalan kalsın.

Peki biz niye hayvan gübresi, kompost eklemekle uğraşıyoruz?

Diye soruyorsunuz eminim.

Çünkü tabiatın dengesini biz insanoğlu bozduk. Şimdi tamir etmeye çalışıyoruz da ondan.

Eğer ilahi denge tam kurulursa, geçmişin pislikleri tam temizlenirse artık gübre falan eklemeye de gerek yok.

Nereden biliyorsun? Derseniz. Youtube da “back to eden” isimli bir kayıt var. Onu izleyince ikna olacaksınız.

Toprak ve tohum ayrılmaz ikilidir. Tıpkı bir kuşun iki kanadı gibi.

İkisi de fıtri olursa ancak yedikleriniz faydalı, şifalı olur.

Gelin size öğrendiklerimi ve tecrübelerimi aktarayım.

Gübre Nedir, Kompost Nedir?

Gübre kelimesini ektiğimiz bitkiye faydalı olan malzeme anlamında kullanıyoruz. Bunun içine suni yani kimyasal olan da giriyor.

Hayvan gübresi yanmış olursa veya olgunlaşmış olursa buna kompost diyebiliriz.

Aynı şekilde meyve,sebze,bitki artıkları da olgunlaşırsa buna da kompost diyoruz.

Kısacası topraklaşmış (hayat barındırmayan sürülmüş tarla toprağı değil) organik atıklar kompost aynı zamanda gübredir.

Açıklayacağım diye daha mı karıştırdım bilmiyorum 🙂

Peki bu gübre veya kompostu nasıl kullanacağız?

Toprağa karıştırmak mı iyi yoksa karıştırmamak mı?

Eğer toprağınızı samanla, kuru otla  örtecekseniz -ki kesinlikle yapmalısınız- gübreyi toprakla karıştırın.

Yoksa ekeceğiniz yerin üstüne en az 5 cm kalınlıkta serin.

 

Doğal Gübre çeşitleri

1# İnek Gübresi

İnek dışkısını taze taze fidelerinizin çukuruna gömerseniz fideleriniz yanar. Çünkü büyük baş hayvan dışkıları yüksek oranda azot içerir.

Taze inek gübresini samanla karıştırıp yığın yaparsanız sıcak kompostlaşma ile verimli gübre elde edersiniz.

Veya solucan kaplarına koyarsanız solucanlar onu bir güzel sindirim sisteminden geçirip size yarayışlı solucan gübresi yapar.

Eğer büyük baş hayvanlara GDO lu yem veriliyorsa gübrelerinden de o hayvanın etinden de uzak durun.

Çünkü yapılan bilimsel çalışmalara göre GDO lu ürün yiyen annelerin sütünde de GDO tespit edilmiş. Gerisini siz düşünün…

 

2# Koyun- Keçi Gübresi

Benim favori gübrem işte bu! Özellikle de bulabilirsem keçi gübresi tercih ederim. Peki neden?

Keçiler bırakın ineklerin yemediği otları koyunların dahi yemediği dikenleri ve ağaç dallarını, yapraklarını yiyerek beslenir.

Diğer hayvanların burun kıvırdığı o dikenlerden mesela Meryem Ana dikeni karaciğer ilacı. Böyle çeşitlilikte yabani bitkilerle beslenen keçinin bağırsak florasındaki zenginliği bir düşünün.

Koyun-keçi gübresi çok düşük azot içerir. O bakımdan doğrudan toprağa karıştırabilirsiniz. Ama ben olsam taze gübreleri bir yığın yapar üstüne saman örterdim. Sonbahar ve ilkbahar yağışlarıyla bir güzel olgunlaşınca toprağa sererdim.

Yanmış büyükbaş gübresinden 3 ölçek koyacağınıza bundan 1 ölçek koyun yeterli.

Eğer bu yazımızı yaz sezonunda okuyorsanız ve bitkileriniz güçsüz verimsiz ise endişelenmeyin.

Bitkilerinizin etrafına koyun keçi gübresinden döküp 5 cm kadar toprağın altına gelecek şekilde çapalayın.

Daha sonra üzerine saman dökün. Bitki köklerini bu saman üstünden sulayın. Zamanla sebzeleriniz canlanıp meyve tutumu ve verimi artacaktır.

3# Tavuk- Güvercin Gübresi

Azot bakımdan fevkalade zengin olduğu için sakın toprağa doğrudan eklemeyin. Anında bitkilerinizi yakar.

Peki tavuk gübresini nasıl kullanabiliriz?

Bir yere yığıp yanmasını veya olgunlaşmasını bekleyebilirsiniz.

Sıcak kompost yapıyorsanız yığına bundan ilave edebilirsiniz.

Ben bazen 3-4 tane kuru güvercin gübresini fide dikeceğim çukura atıp karıştırıyorum. Yalnız dikkat edin köklerden biraz uzakta olmalı.

Sulandırıp şerbet yaparak toprağa dökebilirsiniz. Fidelerinizin gövdesine bu şerbeti değdirmeyin 15- 20 cm uzağına dökün.

Kuş gübresi şerbetini çiçek zamanından önce vermeniz daha faydalı.

Azot miktarı fazla olduğu için bitkilerinizin dal ve yaprak gelişim zamanında çok faydasını görürsünüz.

Salatalık gibi azot seven sebzelerinize hafta 1 kere şerbet verirseniz çok daha iyi gelişirler.

Sırık domates gibi sürekli büyüyen yaprak, dal veren sebzelerinizde de meyve tutumundan sonra da vermek yararlı olur.

Unutmayın sadece bitkiler azota ihtiyaç duymaz. Topraktaki mikroplar da azotla beslenip çoğalırlar.

Mesela toprağa serdiğiniz saman üzerine kuş gübresi şerbeti dökerseniz topraktaki mikroplar samanı daha hızlı ayrıştırır.

Böylece toprağı humus bakımından zenginleştirir.

4# Solucan Gübresi

2019 sezonunda ilk defa kullandım. Sebze fidelerimi toprağa aktarırken açtığım çukurlara 1-2 avuç solucan gübresi de karıştırdım.

Açıkçası başka takviye malzemelerle birlikte verdiğim için başka gübrelerle karşılaştıramıyorum.

Bu gübreyi kendim üretmediğim için kendi kompostlaştırdığım başka bir gübreyi buna tercih ederim.

Ama solucanları kendim besleyip kendi gübremi yaparsam elbetteki solucan gübresi yanmış inek gübresinden daha iyi.

Sonuçta solucanların bağırsak florasından geçerek inek gübresi daha zenginleşiyor.

Solucan gübresi de yapıp bahçeme vermek istiyorum.

Bakalım eğer yaparsam tecrübelerimi size aktarırım inşallah.

5# At Gübresi

Denemek istediğim ama hiç kullanamadığım bir gübre çeşidi. Etrafta at çiftlikleri var ama gidip istemek nasip olmadı.

At gübresinin farkı inek gübresi, tavuk gübresi gibi doğrudan bitkinin toprağına verilince bitkiyi yakmaması.

Tabi ki bunu youtube yabancı kaynaklardan öğrendim. Kendim tecrübe etmediğim için daha fazla yorum yapamayacağım.

Öğrendikçe veya kullandıkça sizinle seve seve paylaşırım 🙂

Sıcak kompost nedir?

Teknik kelimelerle laf kalabalığı yapmadan yazmak istiyorum. Sıcak kompost adı üstünde yanarak oluşur.

Yanmış hayvan gübresi dediğimiz olay işte tam budur. Bir yere yığılan hayvan dışkıları oksijen bitene kadar yanar. Yığının iç sıcaklığı 65 C dereceye kadar çıkar. Hızlı bir kompostlaşma sürecidir.

Yığını ne kadar alt üst ederseniz o kadar hızlı yanar. Eğer sap,saman,yeşil ot ve hayvan gübresi karışımını sıcak kompost yapacaksanız yığına klorsuz su serpmeniz lazım. Çünkü yanma nemli ortamda oluşur.

Soğuk komost nedir?

Organik atıkları açılan bir çukura gömerek üstünü toprakla kapatırsanız soğuk kompost elde edersiniz. Organik atık olarak kuru otlar, saman ve diğer mutfak atıklarını kullanabilirsiniz.  Süreç uzundur en az 1 yıl beklemek gerekir. Zahmetsiz bir süreçtir.

Sıcak mı yoksa soğuk kompost mu daha iyi?

Birisi çok iyi öteki kötü diyemeyiz. Ama imkan el verse yani yığını çevirme işini yapabilecek zaman, güç ve yeriniz varsa sıcak kompost tercih edilebilir. Peki neden?

Sıcak kompostta termofilik bakteriler ortam sıcaklığını çok yükselterek (65C) ortamda olabilecek hastalık yapan bakterileri öldürür. Tıpkı 60C derecede sütü 20 dk tutarak pastörize yapmamız gibi.

Ayrıca bu sıcaklıklarda yabani ot tohumları ölür. Dışarıdan getirttiğim inek gübresi yığınımda bolca ayrık otu vardı. Geçen baktım sıcak kompostlaşma bitmiş kökler ölmüştü. Sadece kökün dış zarı kalmıştı.

Eğer organik atık kaynağı sizin kontrolünüzde değilse yani içeriğine hakim değilseniz sıcak kompost yapmak elzemdir. Çünkü içinde ne gibi hastalık olduğunu bilemezsiniz.

Şu uyarıyı yapmakta fayda var. Kesinlikle tavuk çiftliklerinden uzak durun. Yok pahasına pelet şeklinde sattıkları tavuk gübresini sakın toprağınıza bulaştırmayın.

Zehirden kurtulmak için size bedava bile verirler!

Ev atıklarını ne yapmalıyım?

Tecrübeyle sabittir sıcak kompost yapmayın. Çok sulu bir ortam olduğu için sıcak kompost yığınını aşırı sulandırıp çamurlaşma yapıyor. Eğer ille de yapacam derseniz bir yerde kurumaya bırakın. Islak değil nemli olunca sıcak kompost yığınına ekleyin.

Mutfak artıklarını değerlendirmenin en güzel yolu bence soğuk kompost yapmak. İsterseniz saman veya kağıt parçalarıyla karıştırıp bir çukura gömün. İsterseniz de ağzı kapalı bir kapta tutarak turşu yapın.

Ben 90 lt lik bir çöp kovası aldım. Ağzı sıkı kapalı varil olsa mükemmel olacaktı ama bulamadım. Bu kovanın en dibinden matkapla büyük bir delik açtım.

Bu kovayı 25 cm yükseğe koydum. Deliğin altına gelecek şekilde bir kap koydum. Mutfak artıkları fazla sulu olduğu için buradan tahliye ediyorum.

Kova içine kağıt, saman ekliyorum ara sıra. Tahliye edilen sıvıyı da sulandırıp bitkilere veriyorum.

Yalnız dikkat edin eğer deliğiniz en dipte değilse zamanla kova içinde sıvı birikerek hastalık yapan bakteriler çoğalabilir. Eğer sıvı morumsu renkte ise kullanmayın atın. Ayrıca kovanıza laktik asit bakterileri aşılayın ki bu zararlı bakteriler yaşayabilecek ortam bulamasın.

Laktik asit fermantasyonu nedir?

Vücumuzda dolaşan bu bakteri türünün çeşitlerine tabiatta bolca rastlamak mümkün. Özellikle hava almayan yerlerde bulunup ortamı çok asitli yaparak zararlı bakterilerin çoğalmasını engellerler.

Sütte, lahanagillerde, tahıllarda bulunurlar. Mesela lahanayı ince ince dilimleyip bir kavonaza basarsanız zamanla laktik asit turşusu elde edersiniz.

Buğdayı su içinde kalacak şekilde bir kaba koyarsanız 2 gün sonra laktik asit fermantasyonu başlar. Eğer bu suyu çiğ süte eklerseniz 1 gün sonra bakmışsınız ki süt kesilmiş yem yeşil bir su kabın yüzeyine çıkmış. Alın size laktik asit bakteri bombası 🙂

Bu bakterileri soğuk kompost kabına eklerseniz artık korkmayın. Kabınızda ağır koku yapan kötü bakteriler yaşayamayacak siz de sıhhatli bir kompost gübre elde edeceksiniz.

Ah laktik asit bakterileri! Bizim için o kadar faydalı yaratılmış ki tam sırrını çözebilsek keşke…

 

Yazımızın sonunda size özet olarak söyleyeceğim şey şudur:

Toprağınızı hayattar kılın! Bunun için tabiatı gözlemleyin. Ne kadar çok çeşit canlı toprağınızda yaşarsa siz de o kadar yaşarsınız. Çünkü bitkileriniz gerekli mineral ve vitaminleri bu bakteri ve mantarlar sayesinde elde eder. Siz de o bitkinin ya kendisini ya meyvesini yiyerek tok olursunuz. Yoksa mineral açlığı çekeceksiniz!

Kainatta dayanışma vardır. Bize batı medeniyetinin anlattığı gibi mücadele değil.

Tohum, toprak, gıda değişince kanser ve akıl hastalıkları kaçınılmaz oldu.

Gelin birlikte bunu düzeltelim. Sıhhatli yiyecekler yiyerek ve yedirerek gelecek neslimizi kurtaralım.

Ne dersiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir